Majątek wspólny małżonków

Majątek wspólny małżonków – co to jest?

W prawie rodzinnym funkcjonuje pojęcie majątku wspólnego małżonków. Potocznie nazywane jest różnie: majątek małżeński, majątek wspólny czy wspólnota małżeńska. Faktem jest, iż na co dzień wiele milionów małżeństw w Polsce traktuje majątek wspólny małżonków jako coś naturalnego. Zanim przejdziemy do ustalenia jakie problemy może rodzić majątek wspólny, w tym artykule obszernie przedstawimy elementy tego majątku.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Podstawą jest art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie ma potrzeby cytować go w całości, skupmy się na jego kluczowych elementach.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) – oznacza to, iż majątek wspólny powstaje od chwili wstąpienia w związek małżeński.

Z dalszej lektury przepisu wynika, iż majątek wspólny tworzony jest z przedmiotów majątkowych nabytych w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Teraz dotarliśmy do sedna:

Art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, iż do osobistego majątku każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Podsumowując, ustalając czy jakiś element naszego majątku stanowi majątek wspólny czy osobisty, należy przeprowadzić prosty test. Czy dany przedmiot spełnia chociaż jedną przesłankę wskazaną w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Przykład:

Mam samochód, który kupiłem rok przed zawarciem małżeństwa, ale jestem już pięć lat po ślubie, jest to jedyny pojazd naszej rodziny, czy nadal jest to tylko moja własność?

Tak, zgodnie z art. 33 pkt 1) przedmioty majątkowe (samochód) nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej (ślub) stanowią majątek osobisty.

Przykład 2:

Byłem ofiarą wypadku i odniosłem obrażenia. Po długim procesie, sąd przyznał mi zadośćuczynienie w wysokości 80.000,00 złotych. Czy te środki wchodzą w skład majątku wspólnego?

Nie, zgodnie z art. 33 pkt 6) do majątku wspólnego nie wchodzą przedmioty uzyskane m.in. z tytułu zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

Podstawy

Powyższe przykłady dotyczą podstaw, od nich musimy zacząć. Niestety w naszej pracy raczej nie spotykamy się z tak prostymi przypadkami. Zwykle, np. odnośnie Przykładu 2, środki uzyskane z zadośćuczynienia zostały już zainwestowane we wspólne mieszkanie, co wymaga już sięgnięcia do orzecznictwa sądów.

Najczęstsze trudne przypadki opiszemy dla Was w następnym wpisie. Zachęcamy do zapoznania się z nim, ze względu na pewne „kwiatki”. Np. zgodnie z art. 33 pkt 8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków stanowią majątek osobisty. ALE jeżeli osiągnięcie polega np. otrzymaniu premii za długoletnią pracę, ta premia wchodzi w skład majątku wspólnego. Takich przypadków jest znacznie więcej!

Podsumowując

Niniejszy artykuł powinien pokazać Państwu, iż w prawie rodzinnym nie jest do końca jasne, jaki składnik majątku nabyty po ślubie stanowi majątek wspólny, a jaki stanowi majątek osobisty.

Jest to wskazówką przede wszystkim dla osób wykonujących ryzykowne zawody lub prowadzących startup czy działalność gospodarczą, bowiem w razie niepowodzenia mogą narazić majątek i osiągnięcia swojego małżonka.

Tym właśnie zajmujemy się przygotowując profesjonalne umowy. Kiedy zgłaszają się nasi Klienci, często zaczynają od pytania, czy w ogóle potrzebują intercyzy czy innej umowy majątkowej. Konsultacja jest darmowa, a może mieć wpływ na bezpieczeństwo całej rodziny. Skorzystaj z formularza kontaktowego.

Kategoria:

Skontaktuj się